Ο Συνήγορος της Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης εξετάζει ένα ευρύ φάσμα προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο χρήστης υπηρεσιών υγείας όσον αφορά στην οργάνωση και τη λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών και στην προστασία των δικαιωμάτων του.

Οργάνωση και λειτουργία υπηρεσιών υγείας

Ο Συνήγορος της Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης αντιμετωπίζει ένα ευρύ φάσμα διοικητικών προβλημάτων που απασχολούν τους χρήστες υπηρεσιών υγείας ως προς τις παρεχόμενες υπηρεσίες σε επίπεδο πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας περίθαλψης καθώς  και ως προς την εποπτεία των φορέων παροχής υπηρεσιών υγείας. Ενδεικτικά, τέτοια θέματα είναι τα ακόλουθα:

• Οι καθυστερήσεις ή οι αναβολές των προγραμματισμένων ιατρικών επισκέψεων-εξετάσεων.
• Ο έλεγχος της τήρησης του ιατρικού φακέλου από τα νοσηλευτικά ιδρύματα, η πληρότητα αυτού, καθώς και η εξασφάλιση της προστασίας των προσωπικών δεδομένων υγείας κατά τη συλλογή και την επεξεργασία τους. Η πρόσβαση των ασθενών ή των εξουσιοδοτημένων από αυτόν προσώπων στον ιατρικό φάκελο. Επιπλέον, η εξασφάλιση της ιδιωτικότητας και του απορρήτου των εμπιστευτικών πληροφοριών που αποκαλύπτονται κατά τη διάρκεια της περίθαλψης και κατά την άσκηση των ιατρικών και νοσηλευτικών πράξεων.
• Η διαδικασία χορήγησης παροχών ασθένειας από τους ασφαλιστικούς οργανισμούς και η σχετική ενημέρωση του πολίτη. Ενδεικτικά προβλήματα που εξετάζονται είναι η απόδοση δαπανών, η ενημέρωση των ασφαλισμένων για τις προβλεπόμενες διαδικασίες, προθεσμίες, δικαιολογητικά κ.ά.
• Η άρνηση των ασφαλιστικών οργανισμών να αποδώσουν τη δαπάνη νοσοκομειακής ή εξωνοσοκομειακής περίθαλψης στην αλλοδαπή παρά τη συνδρομή των προϋποθέσεων που θέτει το κοινοτικό δίκαιο.
• Η κρατική εποπτεία επί ιδιωτικών μονάδων παροχής υπηρεσιών υγείας, δομών αποασυλοποίησης ψυχικά ασθενών και προνοιακών ιδρυμάτων.

Δικαιώματα χρηστών υπηρεσιών υγείας

Επίσης, ο Συνήγορος της Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης ασχολείται με προβλήματα που ανακύπτουν από την παραβίαση δικαιωμάτων των ασθενών και των νοσηλευομένων, όπως αυτά κατοχυρώνονται από τους κανόνες της επιστήμης και τους Κώδικες Δεοντολογίας των Επαγγελμάτων Υγείας. Ενδεικτικά:

• Δυσχέρεια στην πρόσβαση των ασθενών σε κατάλληλες υπηρεσίες υγείας. Ο Συνήγορος Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης εξετάζει αναφορές που σχετίζονται με την οργάνωση μονάδων υγείας, την ασφαλή και έγκαιρη μεταφορά των ασθενών σε αυτές και την επάρκειά τους σε κτιριακή υποδομή, υλικούς πόρους και ανθρώπινο δυναμικό. Για παράδειγμα, ο Συνήγορος Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης εξετάζει αναφορές που έχουν ως αντικείμενο την απουσία εφημερεύοντος ιατρού, την καθυστέρηση του ΕΚΑΒ να μεταφέρει ασθενή, τις αδικαιολόγητες λίστες αναμονής κ.ά.
• Παράλειψη ενημέρωσης για την κατάσταση της υγείας, τη θεραπεία και το κόστος αυτής. O Συνήγορος Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης δέχεται αναφορές πολιτών που δεν ενημερώθηκαν κατάλληλα για τη διάγνωση της ασθένειάς τους, την προτεινόμενη θεραπεία, τις εναλλακτικές μεθόδους και το κόστος αυτής ή υποβλήθηκαν εν αγνοία τους σε ιατρικές πράξεις με υψηλό κίνδυνο επιπλοκών για την υγεία τους.
• Διενέργεια ιατρικών πράξεων μετά την πλήρη ενημέρωση των ασθενών και με την προηγούμενη συγκατάθεσή τους. O πολίτης μπορεί να προσφύγει στον Συνήγορο Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης, όταν δεν γίνεται σεβαστό το δικαίωμά του να δεχθεί ή να αρνηθεί την προτεινόμενη θεραπεία.
• Άνιση μεταχείριση και διακρίσεις σε βάρος των ασθενών, λόγω εθνικότητας, φυλής, οικονομικής κατάστασης ή είδους ασθένειας. Για παράδειγμα, ο Συνήγορος εξετάζει περιπτώσεις διακρίσεων εις βάρος αλλοδαπών, ασθενών που πάσχουν από το σύνδρομο επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας (AIDS/ HIV), ψυχικά ασθενών  κ.λ.π.
• Παροχή ακατάλληλης περίθαλψης, δηλαδή περίθαλψης που δεν προάγει την υγεία των ασθενών, σύμφωνα με όσα ισχύουν στην επιστήμη, και θίγει την αξιοπρέπειά τους.

Επαγγελματίες υγείας

Ο Συνήγορος της Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης εξετάζει αναφορές σχετικά με προβλήματα πρόσβασης και εν γένει άσκησης ιατρικών και παραϊατρικών επαγγελμάτων, όπως:

• Προβλήματα των επαγγελματιών υγείας (ιατρικό προσωπικό και φαρμακοποιοί, νοσηλευτικό προσωπικό, διοικητικό προσωπικό) τόσο του Ε.Σ.Υ. όσο και των ασφαλιστικών οργανισμών, στην πρόσβαση και άσκηση του επαγγέλματός τους. Ωστόσο, δεν περιλαμβάνεται στην αρμοδιότητα του Συνηγόρου της Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης η υπηρεσιακή τους κατάσταση, μετά τον διορισμό τους στις δημόσιες υπηρεσίες υγείας.
• Αμφισβητήσεις ως προς τον διορισμό (σε θέσεις ιατρών του Ε.Σ.Υ., Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης & ανώτερων διοικητικών στελεχών)

Δημόσια υγεία

Ο Συνήγορος της Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης εξετάζει θέματα οργάνωσης των ιατρικών και νοσηλευτικών υπηρεσιών και ανάπτυξης κοινωνικών μηχανισμών που διασφαλίζουν την πρόληψη νοσημάτων, την προστασία και την προαγωγή της υγείας του πληθυσμού. Ενδεικτικά αναφέρεται η διαχείριση των νοσοκομειακών αποβλήτων από υγειονομικές μονάδες, τα μέτρα πρόληψης και προστασίας από μολυσματικές νόσους, οι επιπτώσεις στη δημόσια υγεία από τη χρήση δακρυγόνων κλπ.