Απαλλοτριώσεις
Το πρόβλημα της μεγάλης χρονικής καθυστέρησης καταβολής των αποζημιώσεων από απαλλοτριώσεις, κλήθηκε να εξετάσει ο Συνήγορος του Πολίτη σε ένα μεγάλο αριθμό αναφορών. Το σοβαρότατο αυτό ζήτημα το οποίο ουσιαστικά συνεπάγεται στέρηση του συνταγματικά προστατευόμενου δικαιώματος της ιδιοκτησίας χωρίς την επιβαλλόμενη από το Σύνταγμα και το νόμο αποζημίωση ανέδειξε η Αρχή σε Ετήσιες Εκθέσεις της.
Η πρόσφατη αναθεώρηση του Συνταγματικού πλαισίου (άρθρο 17, παρ. 2 και 4 του Συντάγματος, και ο εκτελεστικός του Συντάγματος Νόμος 2985/2002) συνέβαλε αποφασιστικά στη θεσμική κατοχύρωση των δικαιωμάτων των ιδιοκτητών ρυθμίζοντας κυρίως ως κρίσιμο χρόνο για την ολοκλήρωση της διαδικασίας το ενάμισυ έτος (1 ½), την υποχρέωση της διοίκησης να έχει προβλέψει τη δαπάνη πριν εκκινήσει τη διαδικασία, τη δυνατότητα καταβολής της αποζημίωσης σε είδος, όταν η ταμειακή ικανοποίηση είναι αδύνατη και τέλος προβλέποντας ένα σύνολο κανόνων προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της προστασίας των αρχικών ιδιοκτητών.
Παρά ταύτα, η καταχρηστική άσκηση του δικαιώματος προς απαλλοτρίωση για δημόσια ωφέλεια εξακολουθεί να υφίσταται και να εμφανίζεται ως χρονική καθυστέρηση της τάξης των 2 - 20 ετών για την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Το φαινόμενο αντιμετωπίζεται από το Συνήγορο του Πολίτη ως μη εκτέλεση δικαστικής απόφασης ή παράλειψης οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας και βέβαια ως ένα σύνολο ενεργειών που από την πλευρά της διοίκησης συνεπάγεται την κατάλυση της έννοιας του κράτους δικαίου με μοναδική δικαιολογία την επικείμενη δημόσια ωφέλεια, τοπικού κυρίως χαρακτήρα.
Ως αποτέλεσμα η ακίνητη περιουσία των πολιτών δεσμεύεται επ’ αόριστον, ενώ οι δήμοι, προκειμένου να ξεπεράσουν το χρονικό όριο του νόμου, επανακηρύσσουν διαρκώς νέες απαλλοτριώσεις, παρά την πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας.
