Διακρίσεις λόγω γενετήσιου προσανατολισμού

Παρουσιάζονται συνοπτικά, αναφορές πολιτών που χειρίστηκε ο Συνήγορος του Πολίτη, σχετικά με αθέμιτες διακρίσεις, τις οποίες σύμφωνα με τους ισχυρισμούς των αναφερόμενων είχε διενεργήσει εις βάρος τους η διοίκηση, κατά παράβαση των διατάξεων περί ίσης μεταχείρισης

Έτος 2009

Δράση του Συνηγόρου του Πολίτη για την προώθηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανεξαρτήτως σεξουαλικού προσανατολισμού

Ο Συνήγορος του Πολίτη, στο πλαίσιο της αρμοδιότητας του ως φορέα προώθησης της αρχής της ίσης μεταχείρισης σύμφωνα με το Ν.3304/2005 (Οδηγία Ε.Ε. 78/2000), εξέδωσε ενημερωτικό φυλλάδιο περί προστασίας από διακρίσεις λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού, το οποίο διενεμήθη στην εκδήλωση «Φεστιβάλ Υπερηφάνειας -Athens Pride», στην πλατεία Κλαυθμώνος, το Σάββατο 13/06/2009.

-Φυλλαδιο 1

-Φυλλαδιο 2

-Φυλλαδιο 3

-Φυλλαδιο 4

Έτος 2008

Δυνατότητα σύναψης συμφώνου συμβίωσης αποκλειστικά μεταξύ προσώπων διαφορετικού φύλου

Σε απάντηση αναφοράς σχετικά με το ενδεχόμενο παράβασης εκ μέρους της Ελλάδας διατάξεων της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, οι οποίες απαγορεύουν τη διακριτική μεταχείριση προσώπων λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού, εξ αιτίας της πρόβλεψης στον ν. 3719/2008 της δυνατότητας σύναψης συμφώνου συμβίωσης αποκλειστικά μεταξύ προσώπων διαφορετικού φύλου, ο Συνήγορος του Πολίτη ενημέρωσε τον αναφερόμενο για τα ακόλουθα:

Σύμφωνα με τις έως σήμερα ισχύουσες διατάξεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας (οδηγία 2000/78/ΕΚ) η απαγόρευση διακρίσεων λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού εξικνείται στον τομέα της απασχόλησης και της εργασίας και δεν καταλαμβάνει το πεδίο της ρύθμισης της οικογενειακής κατάστασης προσώπων, το οποίο εξακολουθεί να συνιστά αρμοδιότητα του εθνικού νομοθέτη. Κατά συνέπεια, η παράλειψη του εθνικού νομοθέτη να συμπεριλάβει πρόσωπα του ιδίου φύλου στον ν. 3719/2008 δεν θα προσέκρουε, άνευ άλλου, στις διατάξεις της ανωτέρω οδηγίας.

Το δικαίωμα κυκλοφορίας και διαμονής των μελών οικογένειας πολίτη της ΕΕ στην επικράτεια των κρατών μελών (οδηγία 2004/38/ΕΚ) καταλαμβάνει υπό προϋποθέσεις τόσο τους «συζύγους» όσο και τους «συντρόφους». Δεδομένου ότι μεταξύ των «συζύγων», δηλαδή προσώπων που έχουν συνάψει γάμο με πολίτη της Ένωσης σύμφωνα με τη νομοθεσία του κράτους μέλους προέλευσης, περιλαμβάνονται και πρόσωπα του ιδίου φύλου (όπως ήδη προβλέπεται σε ορισμένα κράτη μέλη της Ε.Ε.), το πεδίο εφαρμογής της ως άνω οδηγίας εφαρμόζεται και σε αυτούς, εφ’ όσον μετακινούνται σε άλλο κράτος μέλος. Κατά συνέπεια, θα προσέκρουε στην προσήκουσα εφαρμογή της οδηγίας τυχόν άρνηση αρμοδίου οργάνου του κράτους μέλους υποδοχής (εν προκειμένω της Ελλάδας) να εφαρμόσει την οδηγία σε συζύγους του ιδίου φύλου.

Για την εφαρμογή της εν λόγω οδηγίας και σε «συντρόφους» ανεξαρτήτως φύλου, με τους οποίους ο πολίτης της Ένωσης διατηρεί «σχέση καταχωρισμένης συμβίωσης, βάσει της νομοθεσίας κράτους μέλους», τίθεται ως προϋπόθεση η αναγνώριση εκ μέρους του κράτους μέλους υποδοχής της σχέσης αυτής ως «ισοδύναμη[ς] προς τον γάμο». Δεν προκύπτει ευθέως από τις διατάξεις του ν. 3719/2008 κατά πόσον η χώρα μας έχει όντως αναγνωρίσει το σύμφωνο συμβίωσης ως σχέση ισοδύναμη προς τον γάμο.

Για την εξέταση του ζητήματος θα απαιτείτο η υποβολή αναφοράς από πολίτη άλλου κράτους μέλους, με αίτημα τον έλεγχο νομιμότητας συγκεκριμένης διοικητικής πράξης ή παράλειψης έκδοσης πράξης εκ μέρους τυχόν εμπλεκομένου ημεδαπού δημοσίου φορέα στην εφαρμογή της οδηγίας 2004/38/ΕΚ.

Πάντως, η έλλειψη έως σήμερα θεσμικής αναγνώρισης των υφιστάμενων στην Ελλάδα σχέσεων μεταξύ προσώπων του ιδίου φύλου, εν αντιθέσει προς τα ισχύοντα σε άλλα κράτη μέλη της Ε.Ε., η οποία παρεμποδίζει την εφαρμογή της οδηγίας 2004/38/ΕΚ στους de facto συντρόφους ελλήνων πολιτών σε περίπτωση μετακίνησης και εγκατάστασής τους σε άλλο κράτος μέλος της Ένωσης, δεν προσκρούει αφ’ εαυτήν στους κανόνες εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου, δεδομένου ότι η επίκλησή τους προϋποθέτει την προηγούμενη αναγνώριση, βάσει της εθνικής νομοθεσίας του κράτους μέλους προέλευσης, δικαιώματος το οποίο ακολουθεί τον δικαιούχο σε περίπτωση μετακίνησής του σε άλλο κράτος μέλος υποδοχής (υπόθεση 20914/2008).

Έγγραφο ΣτΠ

Έτος 2005

Παρενόχληση

Διακριτική συμπεριφορά σε βάρος φοιτητή (Υπόθεση 2967/2005)

Πολίτης της ΠΓΔΜ, υπότροφος μεταπτυχιακός φοιτητής του ελληνικού κράτους, κατήγγειλε τη διοίκηση τμήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών για διακριτική συμπεριφορά εις βάρος του, λόγω του γενετήσιου προσανατολισμού του. Συγκεκριμένα, η διοίκηση, σε αναφορά του πολίτη για παρενόχληση από τους συμφοιτητές του, έλαβε μέτρα εναντίον του και τον απείλησε μάλιστα με αποβολή ως υπεύθυνο για τη διατάραξη της ομαλής λειτουργίας του τμήματος.
Aπό την έρευνα του Συνηγόρου του Πολίτη αποδείχθηκε ότι ορθώς το πανεπιστήμιο έκρινε ότι επρόκειτο για σύγκρουση μεταξύ φοιτητών, με υπόβαθρο προβληματικές διαπροσωπικές σχέσεις μάλλον παρά τον γενετήσιο προσανατολισμό του αναφερομένου. Διαφώνησε όμως με το ενδεχόμενο αποβολής του φοιτητή. Μετά την παρέμβαση της Aρχής αποσύρθηκε η εισήγηση αποβολής και επιτράπηκε στον ενδιαφερόμενο να ολοκληρώσει τις σπουδές του ως υπότροφος και να αποφοιτήσει. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, παρά τη σχετική επιχειρηματολογία του ενδιαφερομένου, η υπόθεση αυτή δεν θα ενέπιπτε στο προστατευτικό πεδίο των άρθρων 7 και 8 του Ν. 3304/2005, καθώς η τριτοβάθμια εκπαίδευση καλύπτεται ως πεδίο μόνον από την ειδική προστασία κατά των διακρίσεων λόγω φυλετικής και εθνοτικής καταγωγής.